CHÚA SÃI (Nguyễn Phúc Nguyên) SAI VĂN KHUÔNG ĐI TRẢ LẠI SẮC?

   

Chân dung Trịnh Tráng qua nét vẽ
 của họa sỹ đương thời.

CHÚA SÃI SAI VĂN KHUÔNG ĐI TRẢ LẠI SẮC? .
      Năm 1630 Chúa Nguyễn Phúc Nguyên ( Chúa Sãi) sai Văn Khuông đến Đông Đô để yết kiến chúa Trịnh Tráng.
     Sau đây là mẫu đối thoại giữa Trịnh Tráng và Văn Khuông.
    - Trịnh Tráng: "Trước đây đòi nộp lễ cống nhà Minh tại sao Nam chúa không nộp?"
    - Văn Khuông "Lệ cống xưa nay không có voi với thuyền, mệnh không rõ nên không nộp".
    - Hỏi: "Sao không đưa con ra làm con tin?"
    - Đáp: "Nam Bắc nghĩa như một nhà, đã thành tín với nhau thì dùng con tin làm gì?"
    - Hỏi: "Hoàng đế vời Nam chúa đi đánh Cao Bằng(1) sao không đi?
    - Đáp: "Giặc Cao Bằng đã khốn cùng, sức quân Đông Đô thừa đánh. Chúa tôi vâng mệnh giữ hai xứ Thuận - Quảng, phía Nam thì chống Chiêm Thành, chỉ sợ không yên nên không dám đi xa".
     - Hỏi: "Đắp lũy Trường Dục (2)chống mệnh vua hay sao?"
     - Đáp: " Chịu mệnh giữ đất thì phải phòng bị bờ cõi cho bền sao gọi là chống mệnh?"
     - Hỏi: "Tướng tá phương Nam thế nào?
     - Đáp: " Văn võ như Đào Duy Từ, Nguyễn Hữu Dật thì chẳng kém vài chục người".
       Tráng nghe xong lặng yên hồi lâu rồi quay bảo bầy tôi rằng: "Sứ Nam ứng đối như nước chảy, người Bắc không thể kịp được" rồi tiếp đãi rất hậu. Văn Khuông bưng mâm đồng (2) đầy vàng bạc, có hai đáy, đáy dưới giấu tờ mệnh sắc dâng cho Trịnh Tráng rồi ngay hôm ấy lẻn ra đi về bằng đường sông ra biển.

       (Theo Quốc sử quán triều Nguyễn)
      * Văn Khuông có tài biện báo. Nhiệm vụ của ông rất nguy hiểm, có thể mất mạng vì dưới chiếc mâm 02 đáy, ngoài vàng bạc đặt ở trên, bên dưới còn có tờ sắc mang đi trả và một bức thư chứa nhiều ẩn ngữ chứa 4 chữ "TA KHÔNG NHẬN SẮC" có thể làm ông bị mất đầu.
       Thiệt khổ, khi nhận sắc đã khó đến khi đi trả sắc càng khó bội phần. Trả sắc cũng có nghĩa là sẵn sàng chấp nhận đao binh!
     (1) Đánh nhà Mạc, khi nhà Mạc chạy lên Cao Bằng.
     (2) Công trình phòng thủ do Đào Duy Từ thiết kế để chống họ Trịnh.

Đám ma ông Quách Đàm

Đám ma Ông Quách Đàm

Sống trên vàng bạc, nhung lụa nên lúc chết đám ma to nhất Saigon.
Theo cụ Vương Hồng Sển "Người đưa ma nối dài vài cây số. Có đủ ban nhạc Tây, Tàu, Miên, Ta... tấu inh ỏi liên hồi. Ai đi đường có việc miễn nối gót theo đám ma vài bước là có người lễ phép mang trái dừa hay chai "la de" (bia) và thêm chiếc quạt giấy có kèm theo tấm giấy bạc 05 đồng đền ơn có lòng đưa tiễn".
      Ông viết tiếp "Ngôi mộ ấy nằm trong chùa Giác Lâm - Chợ Lớn nằm trơ trọi điêu tàn, bên cạnh là đống rác to như cây rơm, muỗi, ruồi lằn xanh bay vù vù" ( khi đó là 1960).
    * Giàu như ông Quách Đàm rồi cũng buông thả hai tay. Có điều Quách cụ không trai gái "mèo mỡ" nhưng bàn đèn thuốc phiện thì đốt liên tục cả ngày tới khuya!

CHUYỆN BÊN LỀ CUỘC PHÂN TRANH TRỊNH - NGUYỄN. (2) TRỊNH TRÁNG MƯỢN DANH VUA LÊ

Ảnh: Khu Lăng miếu của tổ tiên Nhà Nguyễn
 ở Quý Hương, Gia Miêu, Hà Trung, Thanh Hóa.

CHUYỆN BÊN LỀ CUỘC PHÂN TRANH TRỊNH - NGUYỄN. (2)
Tháng 10, 1626 Trịnh Tráng một mặt sai đem 5.000 quân đóng ở Kỳ Anh, một mặt cho người mang sắc dụ của vua Lê yêu cầu chúa Nguyễn đóng thuế đất (nợ nhiều năm) và mời chúa ra Đông Đô yết vua!
      Chúa Nguyễn Phúc Nguyên cười nói "Việc nầy do ý riêng của họ Trịnh chứ hoàng đế nhà Lê nhân từ lại quên công lao dòng dõi công thần nhà Nguyễn sao? Vả lại quân dân xứ Thuận Quảng nầy của cải có bao nhiêu so với ngoài ấy mà tham lam như thế!
      Nếu nghĩ tới tổ tiên ta thì nên cắt cả Nghệ An cho ta nữa cũng chưa xứng huống chi là Thuận - Quảng"
     Ông còn cố ý nói cho sứ giả nghe về nói lại "Họ Trịnh đã quên ƠN mà cứ gây OÁN, cứ muốn lấy THÂN làm THÙ, e chẳng làm trò cười cho thiên hạ sao?"
     Rồi cho hậu đãi sứ giả rồi mời họ về!
                   (Theo Sử quán triều Nguyễn)


      * Ai cũng biết họ Trịnh lấn át vua Lê. Câu cửa miệng của dân Đàng Ngoài bấy giờ là "quyền vua thua phủ chúa" nhưng họ Trịnh vẫn luôn mượn danh Nhà Lê để dễ mờ mắt thiên hạ.
        Chúa Nguyễn ở Đàng Trong luôn cảnh giác và ngày đêm lo phòng bị, ông phớt lờ mọi yêu cầu đóng góp, không thi hành theo sắc mệnh và không bao giờ sa vào bẫy của chúa Trịnh khi đòi chúa Nguyễn đích thân ra yết kiến vua Lê.

Vùng tệp đính kèm

NGUYỄN NGỌC HUYÊN LÀ AI MÀ KHI CHẾT ĐƯỢC VUA MINH MẠNG CHO LẬP ĐỀN THỜ?

 

Ảnh mộ ngài Nguyễn Phúc Đồng,
anh ruột Vua GL bị Tây Sơn giết ở Gia Định
 khi ấy chừng 18 tuổi, được cải táng về Huế sau 1802.

NGUYỄN NGỌC HUYÊN LÀ AI MÀ KHI CHẾT ĐƯỢC VUA MINH MẠNG CHO LẬP ĐỀN THỜ?
     Cha của vua Gia Long là Chúa Nguyễn Phúc Luân mất năm 1765.
     Nhà Tây Sơn sau khi nắm quyền đã cho đào mả Nguyễn Phúc Luân đem liệng xuống sông.
    Cha con ngư dân Nguyễn Ngọc Huyên sống gần đó đã chứng kiến, thương tình, ban đêm lội sông mò lượm hài cốt đem an táng ở nơi khác.
      Đến khi Gia Long phục quốc việc đầu tiên của vua là đi tìm di cốt của cha. Hai cha con Huyên đem việc thực tâu lên. Vua mừng rỡ, hài cốt ấy chỉ cái sọ là còn nguyên và một ít xương, vua cho táng tại địa điểm lăng cũ, lấy tên lăng Cơ Thánh nhưng dân hay gọi là lăng sọ. Lăng tọa tại làng Cư Chánh, xã Thủy Bằng, Hương Thủy, Huế.
      Sau đó Ông Huyên và con trai đều được chức Cai đội, về sau cháu nội là Nguyễn Ngọc Đạt được chức Hiệu úy vệ Cẩm y (chỉ huy bảo vệ cho vua). Vua còn y cho chắc, chiu của Huyên tới tuổi sau nầy đều làm "Thiên hộ vệ Cẩm y, đời đời không mất".
          (Theo Quốc Sử quán triều Nguyễn)
* Cha con ông Nguyễn Ngọc Huyên không ngờ mình chỉ làm chuyện phước nhỏ ở đời mà được trời đãi, Nhà nước ban ân sủng nhiều đời. Đến khi chết lại được Nhà nước ghi công lập miếu thờ.

BÊN LỀ CHIẾN TRANH TRỊNH - NGUYỄN

Ảnh xưa Cửa Hoành Sơn, vùng nầy chứng kiến nhiều
 cuộc giao tranh giữa Trịnh - Nguyễn

BÊN LỀ CHIẾN TRANH TRỊNH - NGUYỄN
Quý Hợi 1623, chúa Trịnh Tùng bị bệnh nặng, con của chúa là Trịnh Xuân làm loạn, nổi lửa đốt Đông Đô, bức dời cha, làm Tùng phải chết dọc đường. Con trưởng là Trịnh Tráng lên nối nghiệp.
       Ở phương Nam, chúa Nguyễn Phúc Nguyên nói với các tướng "Tùng không biết có vua, Xuân không biết có cha, đạo trời báo ứng ngay trước mắt".
       Có người bàn nhân lúc nầy nên kéo quân ra đánh. Chúa nói "Đánh người trong lúc có tang là bất nhân, thừa lúc họ lâm nguy là bất võ. Huống chi ta với họ Trịnh có nghĩa thông gia(1). Chi bằng cử người ra phúng điếu rồi sau sẽ liệu kế"
        (Theo Quốc sử quán triều Nguyễn)

     *Trời có mắt, chúa Trịnh Tùng bạo ngược dám lần lượt bức tử hai vua Lê là Anh Tông và Kính Tông, liền gặp quả báo, con là Trịnh Xuân cũng mưu giết cha để cướp ngôi!
      Trong lúc Đàng Ngoài rối ren thì chúa Nguyễn ở Đàng Trong đã có hành động thu phục nhân tâm. Bởi giữ được 03 chữ NHÂN - NGHĨA - VÕ.

    (1) Chúa Nguyễn đã gã công chúa Ngọc Tú cho Trịnh Tráng.
.

28 NĂM SAU, NHÀ NGUYỄN CÒN TIẾP TỤC TRUY BẮT TÀN DƯ CON CHÁU NHÀ TÂY SƠN

28 NĂM SAU, NHÀ NGUYỄN CÒN TIẾP TỤC TRUY BẮT TÀN DƯ CON CHÁU NHÀ TÂY SƠN.
1830 Lê Văn Lễ, người Bình Định làm đơn tố giác Nguyễn Văn Thể còn che giấu con cháu Tây Sơn là Nguyễn Văn Lương (con) và Nguyễn Văn Trượng (cháu nội) của Nguyễn Nhạc.
      Vua sai Trương Minh Giảng cùng lính Cẩm y đi bắt. Đến nơi thì Lương và Trượng đã trốn đi vào Nam.
      Triều đình sai vẽ hình dạng đưa đến các địa phương từ Quảng Nam tới Gia Định để truy nã.              Cuối cùng Nguyễn Văn Lương, Nguyễn Văn Trượng đều sa lưới. Ngoài ra còn bắt thêm cha con Nguyễn Văn Đức và Nguyễn Văn Đâu cũng là con và cháu của Nguyễn Nhạc cùng Trần Quang Tồn là con của tướng Trần Quang Diệu, tất cả 15 người đều bị trảm quyết.
       Sau vụ nầy, Lê Văn Lễ từ dân thường được thưởng chức Bá hộ, Chánh cửu phẩm và 100 lạng bạc.
         (Theo Quốc Sử quán triều Nguyễn)
     * 28 năm sau khi khôi phục vương triều, con cháu và các tướng lãnh Tây Sơn đều bị hành hình nhưng vẫn còn một số người thoát được nhờ khéo che giấu thân phận trong một xã hội được quản lý rất chặt chẻ theo kiểu làng xã ở nông thôn dưới thời vua Minh Mạng.

                    Bưu ảnh minh họa.

VUA MINH MẠNG XỬ ÔNG QUAN TÔN THẤT CAN TỘI HÚT THUỐC PHIỆN

VUA MINH MẠNG XỬ ÔNG QUAN TÔN THẤT CAN TỘI HÚT THUỐC PHIỆN!.
Cai đội dinh Thần Cơ là Tôn Thất Huyên hút thuốc phiện vụng (lén lút). Hình Bộ xử án phạt trượng và tội đồ; nhưng chiếu lệ cho bỏ gông".

     Án tâu lên, vua nói "Theo lệ người trong Tôn thất phạm tội thì được bỏ gông. Đó là đặc cách cho người có lỗi tầm thường chứ như Tôn Thất Huyên có ý phạm cấm, mờ ám tự làm hỏng mình, sao vin vào lệ mà xử cho nhẹ được? Vậy tước bỏ họ Tôn Thất, đổi theo họ mẹ gọi là Lê Văn Huyên, phát vãng làm lính đảo ở Phú Quốc. Trưởng tộc là Tôn Thất Thành bị phạt bổng tôn nhân 01 năm".
      * Nhà Nguyễn từng có lệ ưu ái cho người mang họ Tôn Thất là họ dòng dõi nhà vua như không ai được chửi mắng, không bị đóng gông... nhưng cũng không dung thứ cho những ai mang họ Tôn Thất nhưng phạm vào điều cấm.
      Thuốc phiện thời ấy rất khó mua, nếu không chỉ là người có chức quyền và có tiền như Tôn Thất Huyên đang làm Cai đội ở Dinh Thần cơ. (Tương đương chức Tiểu đoàn trưởng bây chừ) mới có thể kiếm được!
      Sau vụ án Tôn Thất Huyên, nhà vua đã có chỉ dụ riêng cho toàn Tôn nhân phủ biết, ai cũng phải liệu lấy đó mà răn mình.
Ảnh có tính minh họa.