ngobadung

2 tháng 6, 2026

Cơm tấm Saigon














Cơm tấm Saigon

Món ăn rất quen thuộc của người Saigon.

   Với bộ ba sườn nướng - trần bì thính xắt rối - trứng chiên + nước mắm chua ngọt + dầu phi mỡ hành + cơm nấu bằng thứ gạo đặc biệt được xay thành tấm.

   SG ở đâu cũng có quán cơm tấm, sang trọng cũng có mà bình dân cũng có.

   Trưa nay ghé quán cơm tấm bình dân trong một con hẻm trên đường Đề Thám Q1, chỉ là quán kiệt hẻm những thực khách ( tàu - tây - ta) ra vô đều đặn chật lối đi

   

Thiệt không phải nói chơi chớ cơm tấm ở đây rất ngon, đúng hương vị của cơm tấm Saigon.



COI TV 6,7 CHỤC NĂM TRƯỚC



COI TV 6,7 CHỤC NĂM TRƯỚC
Toàn TV trắng đen nhưng không phải nhà ai cũng sắm được. Một xóm chừng vài ba cái là cùng. Vì vậy người lớn, con nít chi cũng đi coi ké, coi TV mà như đi xem phim rạp!

   Chiếc TV trong ảnh là loại lớn chừng 21 in nhưng bỏ trong cái thùng như cái tủ (chừ 55 in cũng còn chê nhỏ) chạy bằng đèn bán dẫn. Muốn mở để xem phải chờ ít phút cho đèn nóng lên từ từ, có lúc nóng quá phải mở nắp lưng TV cho mát.

   Hồi đó ở Đà Nẵng chỉ xem được 02 đài, đài Huế tiếp sóng từ đài Saigon và đài Mỹ phát ở núi Sơn Trà cho lính Mỹ nhưng dân Đà Nẵng cũng coi ké được. Đài Huế phát hằng đêm chừng 2,3 tiếng đồng hồ nhưng hình ảnh thì rỗ và nhiễu như mưa dông nặng hạt, vì vậy nhà phải có người chuyên xoay anten, có khi phải leo lên mái nhà nhưng dưới sự điều khiển của người bên dưới - nói như ré "chưa rõ, rõ rồi... chưa ...xoay chút nữa, ... rõ rồi... Á mà chưa được... xoay lại đi". Hồi đó tui chuyên phụ trách "mục" xoay nầy. Cực là dù chỉ có 2 kênh nhưng muốn chuyển kênh Huế qua Đà Nẵng thì ngoài việc xoay nút trên TV rồi còn phải leo lên mái nhà xoay anten cho đúng hướng mới "chuyển kênh" được.

   Đài VN thì nhiễu nhưng đài Mỹ thì rõ và tiếng trong trẻo hơn nhiều nhưng toàn nói tiếng Mỹ nên tụi tui vừa coi vừa đoán mò câu chuyện. Tui chỉ thích Trung sĩ Vic Morrow và tiểu đội của ổng đánh bọn Đức, đánh hoài cả mấy chục tập phim Combat mà tiểu đội của ổng vẫn còn y 12 người trong khi bọn PX Đức chết như rạ!

   Đám con nít coi ké cũng ngồi trật tự nếu quậy thì cấm cửa. Đêm mô có cải lương là kéo dài đến 9 giờ hơn mới dứt. Chừng 30 phút là chen quảng cáo, nào là Acodin thuốc ho "lá vàng rơi", bột gạo lức Bích Chi "thơm ngon bổ dưỡng", kem thoa mặt Thorakao cho quý bà quý cô "da đen hóa trắng", kem đánh răng Hynos có ông tây đen hàm răng trắng bóc "em yêu hàm răng anh trắng bóc", xe gắn máy Suzuki "an toàn trên xa lộ, bà xã rất hài lòng"...

Ôi thời hoàng kim của TV.

13 tháng 5, 2026

Người phụ nữ gốc Đà Nẵng xưa

Bà là dân gốc Đà Nẵng xưa. Nếu còn sống cũng 120 tuổi (nói vậy chớ làm sao mà còn).
    Lúc nầy bà ngoài 40, bà rước thợ ảnh tới nhà chụp 01 tấm để... ĐỂ ĐỜI" đúng nghĩa.
    Cái chi quý nhứt trong nhà được chưng ra. Mắc tiền nhứt là chiếc đồng hồ để bàn, chiếc khăn con công để trãi trên chiếc bàn tròn gỗ quý. Áo dài lụa, đi hài đính hạt cườm, cổ đeo kiềng, tay đeo vòng vàng (hay bạc không rõ)! Dáng ngồi trịnh trọng, hai tay đủ mười ngón duỗi thẳng (chứng tỏ không khuyết tật). 
    Khuôn mặt hãnh diện, bà ắt hẵn thuộc giới nhà giàu ở Đà Nẵng xưa, chắc con cháu chừ cũng thuộc loại có "máu mặt".
   Ghi chú: Người Quảng Nam xưa nói ai giàu là "CÓ MÁU MẶT" (Không phải do rượu) để phân biệt với giới số đông mặt vàng như nghệ luôn luôn ở "tư thế" mặt cắt không có giọt máu!

Đà Nẵng những năm 68, 69 - 70

Đà Nẵng những năm 68, 69 - 70 của thế kỷ trước.
Đường Độc Lập, đoạn đối diện với chùa Long Thơ. Gần đoạn giao với Hùng Vương - Đồng Khánh - Bạch Đằng là những con đường lớn có nhiều tiệm buôn bán sầm uất của thị xã Đà Nẵng.
      Những tủ gương có bánh xe toàn bán hàng ngoại như rượu, mỹ phẩm, zippo, bài tây, xì gà, viết Pilot, Parker, kính đeo mắt... nằm quanh Chợ Hàn và các trục đường gần đó.
     Lúc nầy chắc giữa trưa thấy mấy cô cậu học trò tiểu học, tay mang cặp tắp đi học về.
    Giờ tan trường, các con đường như Lê Lợi, Quang Trung, Lê Thánh Tôn, Thống Nhất, bến phà qua Quận Ba, Lê Đình Dương, Võ Tánh... Học sinh trung học, tiểu học rủ nhau đi bộ nói chuyện cười đùa. Có đứa nhà ở quận Nhì cũng... đi bộ! (tui thì đi bộ lên bến xe rồi đón xe Lamb)
     Số có cha mẹ đưa đón rất ít vì học sinh hồi đó có tính tự lực hơn chừ.

Ảnh Chùa Thiên Mụ hơn 100 năm trước.

Chùa Thiên Mụ xưa

Chùa Thiên Mụ hơn 100 năm trước.
    Ngôi tháp Phước Duyên đã được vua Thiệu Trị cho xây dựng dưới thời của ông ( xây xong 1844).
     Ngôi chùa được lập năm 1601 dưới thời Chúa Nguyễn Hoàng, lúc đầu chỉ vài gian nhà sơ sài.

Vua Minh Mạng với đề xuất "Thủy quân lục chiến"

Vua Minh Mạng 1791 -1841
Vua Minh Mạng với đề xuất "Thủy quân lục chiến".
   Đề đốc Hà Nội Tôn Thất Bật tâu "Thủy binh và biền binh tập trận không giống nhau. Xin từ nay cho binh lính thủy và bộ đều học đánh côn, đi quyền, đỡ khiên. Ngoài ra nên dạy cách chèo thuyền, bẻ lái. Cho học luôn cách bắn điểu thương, giáo dài, ngồi xuống, đứng lên, đâm bắn nhịp nhàng thì vài năm sẽ thành đạo quân tinh nhuệ cả thủy và lục cả".
     Vua Minh Mạng lại dụ: "Chuyên một nghề thì tinh - nhiều nghề thì nhảm. Cho nên từ xưa có thủy, có bộ. Nếu như đã thông thạo nghề của mình rồi mà luyện thêm thứ khác cũng tốt. Nếu chưa tinh mà thêm thứ khác thì hẵn khó được việc.
     Vậy thông dụ cho các đốc, phủ, bố, án, lãnh binh đều biết:
      -Quân bộ tức biền binh thuộc hạt mình phải tập luyện cho thuần các lệnh, cử, chỉ, đứng, ngồi, bắn, đâm, luyện bắn súng, giáo, côn , quyền, khiên, chắn.
      -Thủy binh thì phải giỏi buồm, tay sào, mái chèo, tiến, lui, chở, biết sức gió, biết sóng, con nước, phương hướng.
      Mỗi ban phải giỏi việc của mình rồi sau đó biền binh phải tập thủy chiến. Thủy binh phải tập bộ chiến thì lo gì không được việc".
                         Theo Đại Nam Thực lục.

* Ai cũng biết vua Minh Mạng rất giỏi về sắp đặt giang sơn, giỏi dùng người, giỏi về hành chính và nội trị. Ngoài ra ông còn là nhà lãnh đạo quyết đoán, cứng rắn với nguyên tắc đã đề ra.
Ông cũng là vị vua thương dân, lo lắng cho đời sống của dân.
Qua chuyện nầy ta còn thấy ông còn giỏi về quân sự dù không học trường võ bị nào.

Lê Văn Khôi tay không bắt cọp

Hình vẽ của AI - LÊ VĂN KHÔI ĐÁNH CỌP
Hồi nhỏ trong bài học lịch sử, nhiều người còn nhớ câu chuyện "Lê Văn Khôi tay không bắt cọp"?
   Ông Khôi gốc gác tận Cao Bằng nhưng bắt cọp ở Đồng Nai - Biên Hòa bởi vì ông làm loạn ngoài đó, bị truy đuổi nên trốn vào tận phương Nam giấu tông tích trong nhiều năm.
      Ông không phải họ Lê cũng không phải tên Khôi mà là họ Bế tên Phan nhưng nhờ chuyện bắt cọp mà ông được thay đổi thân phận từ người bị truy nã thành một võ quan, thiếu chút nữa là làm vương.
    Số là ngài Tổng trấn Lê Văn Duyệt dẫn đoàn tùy tùng vào rừng đi săn. Bổng một con cọp to lớn thình lình xuất hiện, ngài Tổng trấn thất sắc, đám tùy tùng cũng bủn rủn tay chân. Giữa lúc đó Bế tay cầm dao nhảy ra đánh cọp, bảo vệ Tổng trấn. Sau một hồi giữa người và cọp quần thảo, con cọp to lớn bị giết. Tổng trấn hết lời khen ngợi và nhận chàng trai họ Bế làm con nuôi (Tổng trấn vốn không có con) và đổi họ đổi tên là Lê Văn Khôi.
Dưới trướng của Tổng trấn, Khôi đã làm đến chức Đô úy, tức coi về quân sự cả vùng Sài Gòn lục tỉnh bây chừ.
    Khôi có tính ngang tàng, khí phách vốn ưa nổi loạn. Ông ta đã giết nhiều trong chính quyền thời đó và chiếm luôn thành Phiên An (Saigon) và chống lại quân đội triều đình kéo đến hãm thành trong suốt 03 năm!
    Thành Phiên An bị đập tan, mộ Lê Văn Khôi (chết trước đó) bị đào lên vứt xuống sông!
    Cho nên đánh cọp bắt cọp là chuyện rất hy hữu khó có ai làm được. Ngoài Lê Văn Khôi, trước đó dưới thời Minh Mạng có viên Đội họ Hoàng đã dùng giáo giết được cọp. Bên tàu thì có Võ Tòng đánh cọp cứu người.
Cho nên bắt cọp là chuyện xưa nay rất khó, mấy ai mà làm được.