ngobadung

14 tháng 9, 2026

NGƯỜI NHẮC TUỒNG CHO SÂN KHẤU XƯA.

 





NGƯỜI NHẮC TUỒNG CHO SÂN KHẤU XƯA.

  

   Hồi nhỏ gần nhà tôi có rạp hát, các đoàn lớn ở Saigon thường về đây diễn. Tui và đám con nít hay lân la phía sau sân khấu trước giờ để coi họ làm chi?

  Chừng chạng vạng, sau khi ăn cơm xong, các diễn viên lăn xăn với trang phục, phấn son, râu ria, hia mão phía hậu đài để chuẩn bị cho buổi mở màn.

  Làm diễn viên cái khó nhất là phải nhớ lời của tuồng mà tuồng thì dài, một gánh hát lại có nhiều tuồng tích mà nghệ sĩ không thể nào nhớ hết. Vì vậy gánh nào cũng có người nhắc tuồng.

   Họ thường núp sau cánh gà, tay cầm kịch bản nhắc vào sân khấu, không chỉ nhắc lời cho 01 người mà có khi cho 02. 03 người một lúc. Nhiều lúc thấy họ núp sau cánh gà dậm chân, nhăn mặt, vung tay nhấn nhá từng chữ với diễn viên mà bọn con nít tui thấy ngạc nhiên rồi lại mắc cười!

   Té ra tể tướng, hay vua tuy hùng hổ ra oai trên sân khấu nhưng đến đoạn ... quên cũng phải quay vô cánh gà chờ ... nhắc, nhiều lúc chưa kịp nhắc vì phải lo tìm đúng phân đoạn.  Thì trên sân khấu, vua cũng phải giả đò gãi đầu, đi ra, đi vô suy nghĩ ... để câu giờ ! 

   Trong khi nhiều khán giả nông thôn bên dưới vẫn cười râm ran dễ dãi thì bọn con nít chúng tôi được thấy những giây phút rất thiệt của sân khấu!

 ngobadung.blogspot.com


12 tháng 8, 2026

Quán bún bò Huế lâu đời ở Đà Nẵng.








Quán bún bò Huế lâu đời ở Đà Nẵng.
    Trên đường Đống Đa, mới 17h00 chiều đã thấy quán mở cửa bán tối. Vẫn bà Cháu quen thuộc ngồi phía trái góc quán. Bà ngồi đó như nhạc công đánh trống mà chung quanh là xô, nồi , mâm rỗ, tô bát...
   Trừ lúc đau ốm, bà ngồi chỗ đó đã gần 60 năm vẫn chung quanh chừng nớ thứ không thay đổi. Có mới chăng là bà Cháu lúc 28 và nay ở tuổi 85.
   Có tuổi thơ khổ cực, 9 tuổi đã đi phụ bán bánh mỳ, 28 tuổi với gánh bún bán dạo gần Ty Gia Long (nay là Sở CA Đà Nẵng).  
   Người làng Điền Hòa, Phong Điền cùng quê với bên ngoại bà xã tui Phong Chương, Phong Điền cũng là nơi có nhiều gánh bún bò nổi tiếng. Nếu không mắc nghiệp đi dạy thì biết đâu Đà Nẵng sẽ có quán bún bò mệ Thúy cũng "em em" bún bò bà Thương, bà Cháu, mụ Rơi... chớ chẳng phải chơi?
   Khi quẹo qua đường, bà xã tui ngồi sau xe nói "Bà Cháu kìa" tui ừ và nói "chắc mấy đứa con, cháu "dựng" bả ra ngồi làm "linh hồn tượng đá" cho quán chớ sức mô mà bán nữa?
   Điều tui đoán đã sai khi khách vào kêu bún không cần "phiên dịch" thì bà Cháu nghe rõ ra tay thoăn thoắt cho những tô bún bốc khói ra bàn liền liền. 
   Ngon dở tùy vào khẩu vị của từng người nhưng bún bò bà Cháu, bà Thương, bà Diệu, mệ Mui, mụ Rơi... là một phần ký ức của hình ảnh và hương vị riêng của món bún bò Huế, không chỉ cho Huế mà còn cho Đà Nẵng, Đà Lạt, Saigon... những nơi có nhiều người Huế lập nghiệp sinh sống.




30 tháng 7, 2026

Đá banh bàn xưa

 




        Đá banh bàn mà cũng có đầy đủ trọng tài, giám sát, đến nỗi cầu thủ trong sân phải dán 3,4 miếng Salonpas. Còn "ông" trọng tài chọn chỗ ngồi khá nguy hiểm vì vừa làm việc lại vừa ăn bắp rang.

    Tôi chắc 100% mấy ông hồi nhỏ đã từng chơi trò ni rồi. Khoái nhất nghe cái oọt vừa dứt khoát vừa đanh khi banh vào lỗ, tiếng rào rào khi bỏ đồng xu và kéo cần cho banh ra lẫn tiếng giật cây "tông" thình thịch lẫn tiếng la cười như vỡ chợ.

   Mẹ tui dặn khi chơi chớ đứng sát bàn kẻo họ thọt trúng ngực. Nhiều lúc chơi xong tay và áo dính đầy dầu nhớt như thợ máy. 

    Tôi nhớ hồi đó đồng xu 01 đồng hình ông Diệm đổi được 5 ticket chơi banh nên có đứa "nghiên cứu" dùng dây thép móc vào lỗ bỏ xu để kéo banh ra mà không mất tiền nhưng cũng dễ bị chủ phát hiện phạt "treo giò" coi như bị thẻ đỏ khỏi chơi luôn.


24 tháng 7, 2026

VUA BẢO ĐẠI Ở ĐÀ NẴNG (1932) CÓ ÔNG TÁM GÀ ĐI ĐÓN







VVUA BẢO ĐẠI Ở ĐÀ NẴNG XƯA (1932) CÓ ÔNG TÁM GÀ ĐI ĐÓN.

    Vị trí trước Tòa Thị Chính Tourane, phái đoàn đang đi bộ ra cầu chữ T phía trước.
   Ông tây to lớn áo quần sậm màu là Toàn quyền Pasquier . Ông Toàn quyền nầy 02 năm sau bị chết bất ngờ vì bị rớt máy bay trên đường về Pháp.
   Nhân chuyện nầy một nhà nho xứ Nghệ nào đó giấu tên đã có 02 câu:
"Giữa năm hai bảy mười ba
  Lửa đâu thiêu đốt Tám Gà trên mây"
    Pasquier âm đọc "bát kê" - mà theo Hán Việt "Bát" cũng là "Tám", mà "Kê" cũng là "Gà" - "Tám Gà trên mây".

22 tháng 7, 2026

Bà Tư Hồng

Bà Tư Hồng - nhà giàu xưa ở Bắc Kỳ 1868 -1921.
    Thiên hạ nhiều người giàu nhờ có căn cơ, nhờ thừa hưởng gia sản... Còn bà giàu từ 02 bàn tay trắng thì đủ biết bà giỏi cỡ nào?
   8Nghề mang lại tiền của cho bà là nghề thầu khoán. Nhờ hạ giải thành Hanoi theo yêu cầu cầu của Pháp đã đem lại nguồn thu đáng kể cho bà. Nguồn lao động để phá dỡ, bà tuyển hàng ngàn người từ quê ra thành phố rồi dựng láng trại cho họ ở. Họ là nông dân lúc nông nhàn.
   Gạch vồ hạ giải từ thành Hà Nội bà đem xây nhà. Cái thì bán, cái cho thuê... Có tiền, bà lại cứu trợ dân quê làng bà bị thiên tai bão lụt.
    Về tình duyên bà có 03 đời chồng - ta có, tàu có, tây có nhưng không có con.
    Phụ nữ như bà dễ có mấy ai?

Chiếc máy may hiệu Mitsubishi "đầu đen" Nhật Bản xưa

Chiếc máy may hiệu Mitsubishi "đầu đen" Nhật Bản xưa.
    Ngày xưa khoảng 1960 mẹ tôi đã mua chiếc máy may nầy để may và sửa áo quần trong gia đình. Tôi không biết bao nhiêu tiền nhưng giá trị của nó dường như rất lớn. Sau nầy tôi mới biết lúc mua gần cả lượng vàng mà chừng ấy có thể mua được miếng đất nhỏ làm nhà. Cho nên chiếc máy may như một tài sản lớn thường được chưng trong phòng khách cùng chiếc radio hay chiếc máy nghe dĩa hồi ấy.
    Sau nầy máy may có giá giảm dần khi các thương hiệu như Sinco, Singer do trong nước lắp ráp hoặc Butterfly do Đài Loan sản xuất bán giá cạnh tranh hơn.
    Nhìn chiếc máy may Mitsubishi đầu đen nầy tôi lại nhớ mẹ tôi. Bà thường ngồi may bao gối,may tả lót, may và sửa áo quần cho mấy anh em tôi. Nhớ tiếng đạp máy lách cách, nhớ tiếng kéo chỉ ro ro cho mấy chiếc suốt mà tôi rất thích xem. Thỉnh thoảng máy rảnh tôi dùng bánh đà của máy may xem như chiếc vô lăng xe hơi, "lái" và bấm còi miệng không biết chán!

Mới đó chừ mình đã già!

Ảnh của tạp chí LIFE

Hầm đường sắt Hải Vân những năm đầu thế kỷ XX.





Hầm đường sắt Hải Vân những năm đầu thế kỷ XX.

   Có hàng trăm người bỏ mạng vì tai nạn, ốm đau. Công cụ đào núi, khoét hầm chỉ là búa, xẻng, xà ben, xe cút kít và thuốc nổ ...thời gian làm mất 04 năm.

   Một người tóc tết đuôi sam, tay chống dù ra dáng ông "cai dù" đang đứng chỉ chõ những phu phen bên dưới. Một công trình do Pháp bỏ tiền nhưng phải thuê nhà thầu Trung Hoa theo dõi, đôn đốc thì phải?

    Hầm đường bộ Hải Vân bây chừ làm bằng máy móc hiện đại cũng mất 03 năm nhưng độ dài của hầm gấp 10 lần hồi xưa.

   So sánh để thấy ông bà ta ta thời xưa đã quá cực khổ để làm nên công trình to lớn nầy!