Thành phủ Tĩnh Gia; Thanh Hoa xưa

Thành Nam Định xưa

Năm 1840 Phủ thành Tĩnh Gia Thanh Hóa bị dịch bệnh, quân trong thành chết rất nhiều. Tỉnh làm lễ trừ tà nhưng không ứng nghiệm nên tỉnh liên tục trình Bộ Lại xin dời Phủ thành đi chỗ khác.
    Bức bách Bộ mới tâu vua. Vua liền hỏi "Phủ thành Tĩnh Gia có phải là đồn Thổ Sơn cũ không"?
Bẩm "phải"
   Vua: "Thành ấy khi xưa bói (chọn) chỗ tốt mới cho đắp lên, đường cái quan đi lại, người ở đông đúc thịnh vượng, vốn không lo về khí độc của núi khe. Nay lại có lời báo lạ ấy, ta lấy làm quái gở. Có phải khi xưa nơi ấy là bãi chiến trường, ở dưới chôn nhiều xác chết, lâu ngày thành yêu ma hay chăng? Bộ Công nên tư cho Thanh Hoa, sai người đào đất trong thành sâu chừng 5,7 thước, nếu gặp xương khô thì dời đi chôn chỗ khác. Để người chết không còn lo bận mà người sống được yên ổn. Còn việc dời Phủ thành là việc lớn. Há lấy việc nhỏ mà vội suất bàn việc lược (lớn) ư"?
                     Theo Đại Nam Thực lục
*
        Tĩnh Gia xưa là cấp Phủ, dưới tỉnh nhưng trên huyện, nằm phía Nam của Thanh Hoa, nơi đặt phủ lỵ trong vùng.
        Xưa khi có thiên tai, dịch bệnh người ta đều cho rằng do trời đất hoặc người âm trừng phạt. Hoặc do "đức trị" của nhà cầm quyền chưa đủ để an dân? Vì vậy khi có việc thì lập đàn chay cầu bái.
Ở Phủ thành nầy cũng vậy, cõ lẽ lính và dân chết rất nhiều do dịch bệnh (không rõ bệnh gì) mà người ta kêu cứu tới Bộ Lại nhiều lần và xin dời Phủ đi nơi khác? Sự việc trên bị vua khiển trách Bộ Lại lẫn quan đầu tỉnh Thanh Hoa vì đề xuất bị cho là quái gở - Chỉ dụ của vua Minh Mạng mang tính nhân văn vừa thỏa đáng về mặt tâm linh vừa không gây lãng phí cho Quốc gia.
        Vua đánh giá cao vai trò, vị trí cũng như tính lịch sử của Phủ thành Tĩnh Gia.
Thành Tĩnh Gia nay không còn nữa , có còn chăng chỉ là tên xóm, tên làng như xóm Thành, xóm Phủ... ở Nghi Sơn. 

          (ảnh thành Nam Định của bác sĩ Édouard Hocquard)