ngobadung

25 tháng 9, 2025

Tranh trên báo Lục tỉnh Tân văn tại Saigon 1936.

Tranh trên báo Lục tỉnh Tân văn tại Saigon 1936.
    Ai làm ồn quá 10 giờ đêm là bị phạt. Hồi đó chưa có loa kẹo kéo hay karaoke. Chỉ nghe radio nhưng sau giờ nầy ai không giảm "volume" là nhận giấy phạt.
     Sau nầy đài phát thanh Saigon thường hay có câu nói lịch sự nhắc nhỡ thính giả nghe đài khi chuông tíc tíc lúc 10 giờ khuya!
     "Bây giờ là lúc 10 giờ đêm, mọi người đang cần sự nghỉ ngơi, mời quý vị vặn nhỏ âm thanh vừa đủ nghe để khỏi phiền lòng hàng xóm. Xin cảm ơn"
      Tây nói là làm còn bây chừ dân ta có tật hay "lần đân"!

Bức chân dung đẹp của cụ Phan Bội Châu. (1867 - 1940)


Bức chân dung đẹp của cụ Phan Bội Châu. (1867 - 1940)
     Sinh ở TK 19, sống ở TK 20 mà như người của TK 21, lúc nầy cụ đã ngoài 50 nhưng có tướng mạo rất đẹp và thông thái, xứng đáng để được quốc dân tin tưởng.
    Là nhà ái quốc nổi tiếng, có đầu óc canh tân nước nhà qua phong trào Duy Tân và Đông Du rầm rộ lúc bấy giờ.
     Cụ sinh ở Nghệ An nhưng bị nhà cầm quyền Pháp giam lỏng và mất ở Huế.

Đồ nghề đi học" của mấy ông học trò thuở xưa!

Đồ nghề đi học" của mấy ông học trò thuở xưa!
    Tui cũng được sắm một bộ gần giống như vậy.
    Chiếc bình mực màu vàng bằng nhựa trong ảnh là loại bình "không đổ" nhưng về tay tui là đổ mực tùm lum? Cái hộp tròn màu đen dựng hồ dán, còn cái hộp gỗ đựng tẩy, bút chì, mực viên...
     Riêng cái bình "bi đông" của tui là vỏ chai xá xị con cọp. Tui bắt chước mấy "thèn" bạn bỏ vài viên kẹo ú trong nớ cho thêm hương vị đậm đà!

21 tháng 9, 2025

Gông cùm

Những người tù bị gông xưa

Gông cùm
Gông cổ - cùm chân - là hình phạt mang tính răn đe vào thời xưa.
Ở Trung Quốc gông thường là tấm gỗ dày, nặng vài ký có lỗ tròn để khóa cổ can phạm nhưng có khi họ dùng luôn tấm ván dài có 03 lỗ để gông một lúc 03 cái đầu vô một. Điều nầy khiến phạm nhân khó mà đồng lòng bỏ trốn khi người áp giải lỡ ngủ quên!
     Ở Việt Nam thời xưa có vẻ "nhân đạo" hơn khi họ dùng các đoạn tre cưa ngắn rồi đóng mộng ghép với nhau để gông cổ, hình thức nầy nhẹ hơn tấm ván rất nhiều. Tuy vậy lúc họ gông 10 đến 20 người rồi xếp hàng cột nối cổ người nầy với cổ người kia bằng sợi dây thừng dài để dễ quản lý khi lùa đi lao động khổ sai đào mương, làm đường.
     Vì vậy ông bà xưa thường răn đe con cháu: "Ở không không muốn, muốn mang gông mà ngồi" hoặc "Coi chừng họ gông đầu bây chừ"... cũng là để nhắc nhỡ con cháu lo làm người tử tế chớ đừng vướng vào vòng lao lý.
Tuy nhiên nhiều người yêu nước, biết thất bại là sẽ bị gông cùm nhưng họ sẵn sàng can đảm đón nhận vì họ tin ở tương lai.

Gông - Trung Quốc xưa
Gông ở Trung Quốc xưa
Gông ở  Việt Nam xưa






Rồng rắn lên mây

Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Hỏi thăm thầy thuốc có nhà hay không?
Thầy thuốc: Cho xin khúc đầu?
- Đầu cứng
- Cho xin khúc giữa
- Giữa xương
- Cho xin khúc đuôi
- Đuôi mềm, đố ông thầy bắt được ăn.
Lần đầu, tui được phân công làm cái đuôi. Thiệt là không biết "chiện" chi, nghe nói "đuôi mềm, bắt được ăn"_là tui lính quýnh chạy qua, chạy lại toát mồ hôi. Chỉ sợ "bà thầy" là chị tui trợn mắt, le lưỡi bắt cho được cái đuôi mềm!
Chơi vui, cười ré, tối về ngủ thấy chiêm bao luôn!

CHA CON NGUYỄN TRÃI CHIA TAY Ở CỬA NAM QUAN

Ai còn nhớ câu chuyện lịch sử thời tiểu học?
CHA CON NGUYỄN TRÃI CHIA TAY Ở CỬA NAM QUAN
Cụ Nguyễn Phi Khanh làm quan dưới triều Nhà Hồ. Do không được lòng dân, triều Hồ sụp đổ, vua Hồ Hán Thương, cùng với cha là Hồ Quý Ly và em là Hồ Nguyên Trừng trong đó có cụ Nguyễn Phi Khanh bị quân Minh bắt giải về tàu.
Lúc bấy giờ Nguyễn Trãi đi bộ theo cha ra đến Ải Nam Quan. Trước khi qua biên giới Cụ Nguyễn Phi Khanh dặn con lần cuối:
"Con là người có học, có tài, nên tìm cách rửa nhục cho nước, trả thù cho cha. Như thế mới là đại hiếu. Lọ là cứ phải đi theo cha, khóc lóc như đàn bà mới là hiếu hay sao?"
Còn nhớ trong SGK môn Việt Sử lớp 3 (4)? chỉ tóm tắt một câu "Con hãy về rửa nhục cho nước, trả thù cho cha" kèm theo bức tranh minh họa nầy... nhưng cho dù 60, 70 năm qua, lớp học trò ngày ấy nhiều người vẫn còn nhớ như in bức tranh và câu chuyện lịch sử cảm động nầy.
Vì vậy nguồn sử liệu bằng hình ảnh, nếu được vẽ "đàng hoàng" có khi hiệu quả hơn ngàn lần ra rã bên tai!

11 tháng 9, 2025

Hòa Bắc - phường Hải Vân - Đà Nẵng

Hòa Bắc
  Đầu non nắng xế chiều buông,
  Nửa vàng nắng nhẹ, nửa phiêu ngút ngàn.
  Xa xa dãy biếc mơ màng,
  Bóng mây lững thững theo làn khói sương.
    Chiều về Hòa Bắc vấn vương.
    Chờ đàn cò trắng sao chưa thấy về ...?
                       Hòa Bắc tháng 9, 2025
                              ngobadung