 |
| Nhà của Chaigneau Thắng |
MẪU ĐỐI THOẠI GIỮA CẬU BÉ TÁM TUỔI VỚI VUA GIA LONG
(Ghi chép của Duc Chaigneau).
# Duc có cha là người Pháp mẹ người Việt- cuộc gặp diễn ra ở điện Cao Minh, khi Duc đi cùng cha vào yết kiến vua và Hoàng hậu vào năm 1811.
Theo miêu tả của Duc, vua Gia Long ngồi trên chiếc bục có ngai vàng, trãi chiếu hoa viền lụa. Khuôn mặt vua đầy biểu cảm nhân hậu, da sáng, đôi mắt tinh nhanh (lúc nầy nhà vua chừng 50 tuổi) theo miêu tả của Duc, nhà vua còn là người thích hài hước.
- "Ha ha các bằng hữu của ta, hãy tới gần đây, gần nữa để ta xem con có giống cha của con không?"
Ông ta đặt tay trên vai Duc, vuốt cằm Duc, nhìn cậu bé chăm chú rồi hất hàm nói với Chaigneau Nguyen Van Thang : "Ông làm việc tốt, chỉ có điều cậu bé nầy có cái mũi hơi An Nam một tí"
Ông vui cười nói với cha tôi điều gì đó, một hồi lâu tôi lùi lại rồi tâu: "Dám tâu bệ hạ, con xin chào bệ hạ, bậc thiên tử, con chúc bệ hạ vạn tuế, vạn tuế"
Tôi vừa dứt lời, nhà vua liền phá lên cười " ha ha con cũng muốn ta là con trời à? Chắc chắn cha con không dạy cho con điều đó. Vì ông ấy chưa bao giờ nói với ta điều vô lý đó. Ta mà là thiên tử ư?" Nhà vua còn nói nhiều điều nhưng tôi dừng lại ở đây.
Sau khi đã cười nói chán chê, nhà vua quay lại nhìn Duc
-"Con kêu ta là bậc thiên tử mà chưa lạy bậc thiên tử"
Duc do dự rồi quỳ xuống rồi lạy chừng 5 lạy thì vua cho thôi và nói:
- "Đủ rồi con, con chỉ chào ta bằng phân nữa cách chào của người Việt... nhưng nầy con mấy tuổi rồi?"
- Dám tâu bệ hạ con tám tuổi.
- Con học gì?
- Dám tâu bệ hạ con học tiếng Lang sa và tiếng Tàu.
- Tốt lắm con hãy siêng học. Một ngày nào đó ta sẽ cho con làm quan. Con thích làm quan không?
- Dám tâu bệ hạ thích lắm.
- Con hãy đến chào Hoàng hậu đi. Đừng sợ, các phu nhân ta không dữ dằn gì đâu. Họ không ăn thịt con đâu - (cười to)
Trích hồi ký của Duc Chaigneau - Sách Xã hội Việt Nam đầu TK XIX qua con mắt người nước ngoài.
*Giúp việc cho chúa Nguyễn Phúc Ánh có chừng 06 người Pháp. Trong đó có Cha Cả là Bá Đa Lộc và Chaigneau, nguyên trung úy Hải quân Pháp và vài người Pháp khác trên tinh thần tự nguyện. Chaigneau lấy vợ Việt là bà Hồ Thị Huề, một giáo dân phường Thợ Đúc. Có 11 người con, Duc là con thứ 3. Chaigneau nói tiếng Việt, mang tên Việt, biết ăn trầu làm quan đến chức Chưởng cơ, rồi Khâm sai, tước Thắng Toán Hầu.
Những chuyện như thế nầy Sử quán triều Nguyễn và các triều khác đều không có ghi chép. Vì vậy nên ta ít có nguồn sử liệu để biết về xã hội thời đó nếu không có sự ghi chép từ của các giáo sĩ và người nước ngoài.
1. Nhà ở của Chaigneau
2 Mộ bà Hồ Thị Huề
.jpg)
