Phu trạm xưa

   

Phu trạm xưa

Phu trạm xưa
       Ngày xưa việc liên lạc giữa triều đình và các nơi chỉ bằng phu trạm.
       Nhà Nguyễn qui định mỗi tỉnh có vài trạm. Quảng Nam ở đỉnh Hải Vân có trạm Nam Chơn, xuống chân đèo có trạm Nam Ổ, tới Cẩm Lệ có trạm Nam Giảng vô trong có trạm Nam Phước rồi trạm Nam Vân ở Kế Xuyên... là nơi chuyển tiếp công văn trên đường Bắc - Nam.
      Thường các phu trạm cưỡi ngựa, ngựa có đeo chuông lục lạc, ban đêm có đuốc để báo hiệu. Phu trạm được ưu tiên qua đò, qua cầu như xe cứu hỏa bây chừ.
       Công văn giấy tờ được bỏ ống tre và khèn dấu ở hai đầu. Một công văn hỏa tốc từ Huế đi Hanoi mất 8 ngày đêm là nhanh nhất.
       Người được cho là ông tổ của ngành truyền tin là Trần Nguyên Hãn, ông đã dùng chim bồ câu để đưa thư.
      Ngày xưa chắc các cụ không thể hình dung một ngày nào đó có tốc độ thông tin nhanh như internet hỉ?

Phố Hàng Song

Phố hàng Song -thời Pháp có tên Protectorat

"Ở phố Hàng Song thật lắm quan

THÀNH thì đen kịt, ĐỐC thì lang

Chồng chung vợ chạ kìa cô BỐ

Đậu lạy xin quan nọ chú HÀN".

Trần Kế Xương

   *Phố Hàng Song ở Nam Định, chuyên bán song mây, thời Pháp thuộc có tên Protectorat, nơi có nhiều người nổi tiếng như trong bài thơ của Tú Xương.
  THÀNH : làm Hộ thành tức cảnh sát. Mặt mày đen thui.
  Ông ĐỐC HỌC: mặt toàn lang ben
  Cô BỐ: 3, 4 ông chồng.
  Chú HÀN: Người tàu, thi đậu nhờ lót tiền chạy điểm!

Đại thần Trương Như Cương.

Đại thần Trương Như Cương

             Đại thần Trương Như Cương.
       Đời quan lộ đã kinh qua nhiều chức vụ cao như Tổng đốc Thanh Hóa, Thừa Thiên Phủ doãn (tương đương chức Đô trưởng Saigon hồi trước), rồi Thượng Thư, Phụ chính Đại thần.     
      Ông còn là cha vợ của vua Khải Định và cũng là người nổi tiếng giàu có nhưng hơi... keo kiệt.
       Nhiều lần con rể là Hoàng tử Bữu Đảo (tức Khải Định - lúc đó chưa làm vua) vì ham chơi đã biểu vợ về xin tiền cha. Có lần bực tức vì xin tiền hoài. Vả lại nghe con gái than phiền là ông chồng không "xơ múi, làm ăn chi được" nên cụ Trương giận lắm nên lỡ buộc miệng: "Cái đồ vô hậu, bất lực!".
      Không biết thực hư ra răng nhưng ông ni là người dám chửi vua. Chửi vua là mắc tội "khi quân" cũng là tội chém.
     May mà lúc đó ông Bữu Đảo chưa làm vua!

Ba cha con người đánh dậm

       Miền Bắc Vietnam 1929

    Ba cha con người đánh dậm, người cha cởi trần, quấn khố để trầm mình dưới nước.
    Cái ôm của người cha với đứa con trai thiệt đẹp và tình cảm. Bé gái xinh với khăn mỏ quạ cũng biết làm gì đó để giúp cha.
    Một bức ảnh đẹp, bắt đúng khoảnh khắc dù diễn tả cái sự nghèo!

Các cụ đi tàu lửa xưa

     

Các cụ đi tàu lửa xưa
Hồi xưa đi tàu lửa là "oai" nhất.
     Đoạn Saigon - Mỹ Tho mới khánh thành trước tiên lúc đó.
     Vì được đi tàu lần đầu nên ai cũng háo hức khăn đóng áo dài chen chúc chọn chỗ tốt.
Hồi ấy toa tàu không đóng bít bùng mà thông thoáng để lấy gió trời cho mát.
    May mà con nít thời đó ít nghịch. Chứ bây giờ là dễ bị ném đá lỗ đầu như chơi!

Đốc Phủ Sứ Trần Bá Lộc

                  

Trần Bá Lộc 1839 -1899.

   Một trong những người bản xứ đầu tiên cộng tác đắc lực cho Pháp. Chưa đến 30 tuổi đã được thăng chức Đốc Phủ sứ. Một chức cai quản nhiều tỉnh ở Nam Kỳ.
    Học giả Vương Hồng Sển mô tả về ông "Người khô ráo dỏng dảy, môi mỏng, cặp mắt có sát khí. Ông ta bắt được địch thủ, nhứt quyết không cầm tù, chỉ chặt đầu y như quân lịnh: chém người như chém chuối, chém không chừa con đỏ".
     Nhiều cuộc khởi nghĩa chống Pháp mà người Pháp dẹp không nổi, phải nhờ tay ông mới dẹp được. Kết quả có hàng trăm người bị ông chủ trương tàn sát không chút nương tay! Ông còn lập công truy bắt được Nguyễn Trung Trực và Thủ khoa Huân.
     Trước khi chết Trần Bá Lộc còn ngạo mạn di ngôn dặn con cháu phải chôn đứng để ông tiếp tục ...nhìn đời!
     Ngôi mộ chôn đứng của ông ở thị trấn Cái Bè là trường hợp đặc biệt ở Việt Nam.

Joseph Lai 1886

  Joseph Lai và vợ -ông xuất thân từ trường dòng nên giỏi tiếng Pháp. Sinh và mất năm nào chưa rõ nhưng bức ảnh nầy chụp khoảng năm 1886. (Được chụp ảnh lúc đó là khá sớm)

    Lúc nầy ông đang làm thông ngôn cho Tổng đốc Hà Nội Nguyễn Hữu Độ.
     Hồi đó người Việt biết tiếng Pháp chỉ đếm trên đầu ngón tay.


.