 |
| Tranh vẽ Nguyễn Huệ |
VÌ SAO NGUYỄN HUỆ MẤT ĐỘT NGỘT? Mùa thu tháng 7 năm 1792 Nguyễn Huệ mất.
Trước đó một hôm, ông ngồi uống trà, bổng lơ mơ thấy một ông già đầu bạc, mặc áo trắng, cầm gậy sắt chỉ vào mặt Huệ mà bảo rằng: "Ông cha mầy sinh ở đất vua, đời đời làm dân vua, sao mầy vô lễ xúc phạm lăng tẩm?" (1).
Rồi đánh vào trán một cái, Huệ mê ngất ngã ra. Tả hữu đều sợ. Giờ lâu mới tĩnh lại. Huệ đem việc ấy nói với Trung quân Trần Văn Kỷ nhưng y vẫn không ngồi dậy được bèn kêu Quang Toản (còn có tên là Trác) đến bên giường bảo "Nghệ An là đất của cha mẹ ta, đất ấy là nơi hiểm yếu có thể trông cậy được. Ta đã cho đắp thành dày làm Trung đô là kế Tấn Dương(2) cho mầy. Sau khi ta chết mầy nên về đó. Nếu có biến cố thì còn giữ được".
Một ngày sau thì Nguyễn Huệ chết.
(Theo Quốc sử quán triều Nguyễn).
* Qua câu chuyện trên ta có thể khẳng định Nguyễn Huệ chết vì căn bệnh đột tử mà ngày nay y học gọi là tai biến mạch máu não chớ không phải nguyên nhân bị đầu độc như có giả thuyết đã từng nêu!
Nguyễn Huệ đã biết khi mình mất, con còn trẻ lại non dạ, chỉ biết hưởng thụ nên sẽ không giữ được Phú Xuân (Huế) mà phải dời đô về Phượng Hoàng Trung đô, tức huyện Hưng Nguyên, Nghệ An nhưng sau đó Toản đã bỏ ngoài tai.
Toản xưng vua là Cảnh Thịnh lại tôn cậu là "tham quan" Bùi Đắc Tuyên làm quốc sư nhiếp chính, Tuyên chỉ biết thao túng quyền hành, lo vơ vét đầy túi nên Tây Sơn ngày càng suy yếu, thêm lại chia rẽ giữa Phú Xuân và Quy Nhơn nên dẫn đến sụp đổ là điều tất nhiên!
(1) Theo quan điểm của nhà viết Sử lúc đó muốn nhấn mạnh tính chính danh của nhà Nguyễn.
(2) Nơi Nhà Đường khởi nghiệp.
